WAT STAAT ER IN DE HANDLEIDING COMBINATIEOVEREENKOMSTEN?

Toelaatbaarheid van combinatieovereenkomsten

Een combinatieovereenkomst maakt samenwerking tussen ondernemingen mogelijk bij het inschrijven op een aanbesteding en uitvoeren van de (gegunde) opdracht. Het is zaak om hierbij rekening te houden met het mededingingsrecht. Economische Zaken publiceerde in mei 2015 een nieuwe Handleiding Combinatieovereenkomsten.

Uitzonderingen kartelverbod

Een combinatieovereenkomst die tot een merkbare concurrentiebeperking leidt of kan leiden, is soms toch toegestaan. Dit kan het geval zijn als de betrokken ondernemingen beperkt in omvang zijn in de zin van de bagatelvrijstelling (artikel 7 Mw). Het kartelverbod geldt evenmin als de voordelen van de samenwerking voor de gebruiker(s) (opdrachtgever(s)) opwegen tegen de nadelen van de concurrentie- beperking (artikel 6 lid 3 Mw).

Eigen verantwoordelijkheid

Een onderneming moet zelf beoordelen of een combinatieovereenkomst is toegestaan. De Handleiding Combinatieovereenkomst laat u vooral zien hoe een combinatieovereenkomst onder het Nederlandse kartelverbod wordt getoetst.

De Handleiding is opgezet als een stappenplan. Aan de hand van 9 stappen krijgt u een antwoord op de vraag of uw combinatieovereenkomst is uitgezonderd van het kartelverbod. Bij iedere stap krijgt u ter verduidelijking een aantal voorbeelden.

Zekerheid Handleiding Combinatieovereenkomst?

Het stappenplan geeft u inzicht in de toetsingscriteria. Maar de beoordeling van de toelaatbaarheid van een combinatieovereenkomst is niet altijd eenvoudig. In de gevallen waarbij onzeker is of de overeenkomst is toegestaan, geeft de handleiding extra aanwijzingen om zelf na te gaan of de afspraak mag. Maar bij ‘twijfel niet oversteken’ geldt hier uiteraard, ondernemingen zijn zelf verantwoordelijk voor hun afspraken. Zaak om dan dus deskundig advies in te roepen. Het stappenplan heeft dan ook vooral een signaleringsfunctie.

WAT IS EEN COMBINATIEOVEREENKOMST?

Een combinatieovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst tussen partijen om gezamenlijk in te schrijven op een aanbesteding. Via een combinatieovereenkomst kunnen partijen aan eisen voldoen, waaraan ze alleen niet kunnen voldoen.

Combinatievorming is in Nederland gebruikelijk en kan bijvoorbeeld voor mkb’ers een middel zijn om in gezamenlijkheid wél aan de geschiktheidseisen te kunnen voldoen.

Combinatieovereenkomst en het mededingingsrecht

Combinatieovereenkomsten tussen concurrenten kunnen echter de mededinging beperken. Door de gezamenlijke inschrijving wordt de mededinging tussen de combinanten voor de betreffende opdracht uitgeschakeld en blijven er minder (potentiële) inschrijvers over voor die opdracht.

Het mededingingsrecht is in principe op iedere vorm van samenwerking van toepassing. Een combinatieovereenkomst is echter toegestaan indien:

  • de samenwerkende partijen geen concurrenten zijn. De samenwerkende partijen mogen wel concurrenten zijn, indien geen van de partijen de opdracht zelfstandig uit kan voeren;
  • de combinatieovereenkomst de mededinging niet meetbaar beperkt (niet meer dan een gemeenschappelijk marktaandeel van 10%);
  • de combinatieovereenkomst wordt afgedwongen door de opdrachtgever;
  • de partijen tot hetzelfde concern behoren.

 Of een bepaalde combinatie er ook daadwerkelijk toe leidt dat de mededinging wordt beperkt en of deze beperking ook merkbaar is, moet steeds per geval worden vastgesteld. Het is uiteindelijk aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om te beoordelen of een combinatie valt onder het kartelverbod.