Sterker nog, als leverancier mag u internetverkoop niet integraal verbieden!

Het vraagstuk internetverkoop (e-tailing) en mededinging is behoorlijk ‘hot’. In het buitenland hebben mededingingsautoriteiten al meerdere (zeer forse) boetes opgelegd aan leveranciers die hun distributeurs beperkingen oplegden met betrekking tot hun online verkoop. Zo is in het recente verleden aan audioproducent B&O een forse boete opgelegd wegens een (integraal) verbod om online producten te verkopen. Ook Pioneer moest het ontgelden wegens het beperken van online verkoop van producten door haar distributeurs. Bosch Siemens (witgoed) en Gardena (tuinartikelen) zijn aan de tand gevoeld door de Duitse mededingingsautoriteit omdat ze een zogenoemd “duaal prijssysteem” hanteerden, waarbij distributeurs die online verkochten niet voor een bepaalde (maximum) korting in aanmerking kwamen. Dit was in het nadeel van internetverkopers. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft nog geen boete opgelegd in een e-tailing kwestie, maar het wordt algemeen verwacht dat Nederland niet achter zal kunnen blijven. In dat verband is vermeldenswaard dat de directievoorzitter van de ACM (de heer Fonteijn) in zijn speech in november 2014 tijdens een congres mededingingsrecht heeft aangegeven in te zullen grijpen – waar nodig en mogelijk – bij verticale overeenkomsten die schadelijk zijn voor consumenten welvaart.

Uitgangspunt is dat alle distributeurs ongehinderd van het internet gebruik mogen maken om hun producten of diensten te verkopen. Wel mag hierbij een onderscheid gemaakt worden tussen “actieve verkoop” en “passieve verkoop”. In tegenstelling tot actieve verkoop mag passieve verkoop nimmer beperkt worden door de leverancier. Dit betekent, kort gezegd, dat een distributeur altijd “passief” zijn producten of diensten op het internet moet kunnen aanbieden. Passieve verkoop betekent in feite dat de distributeur aanwezig is op internet maar niet zelf “actief” zijn klanten “opzoekt” (bijv. zoals bij gerichte mailings of promotiecampagnes via internet) maar de klant vindt of zoekt zelf de distributeur.

Enkele voorbeelden van verboden verplichtingen/restricties:

  • klanten uit bepaalde landen naar een andere distributeur doorverwijzen
  • hogere prijzen vragen voor producten die door dezelfde distributeur online worden verkocht
  • (creditcard)transacties afbreken als blijkt dat de klant uit een ander land komt
  • de website blokkeren voor klanten uit andere landen
  • maar een bepaald maximum producten mogen verkopen via internet

Actieve verkoop mag wel beperkt worden. Bij actieve verkoop wordt een actieve houding van de distributeur aangenomen. Er kunnen dus wel door leveranciers enige beperkingen aan distributeurs worden opgelegd.

Enkele voorbeelden van toegestane verplichtingen/restricties van een leverancier aan haar distributeurs:

  • de distributeur moet ten minste 1 fysieke winkel hebben
  • er moet een bepaalde minimum hoeveelheid offline verkocht worden
  • actieve verkoop in een ander land of gebied mag beperkt worden (denk aan een verbod op online reclame voor klanten in een bepaald land of gebied)
  • Het verplichten van een (telefonische) helpdesk en/of na verkoop van producten service aan bieden
  • Kwaliteitseisen voor de inrichting van een website/online platform

Tot slot kunnen leveranciers hun distributeurs ook ‘stimuleren’ om via de fysieke winkel (offline) te verkopen door bijvoorbeeld voor een periode van maximaal 2 jaar een tijdelijke beperking op te leggen voor internetverkoop voor nieuwe producten of vaste vergoedingen te geven aan distribiteurs die de offline verkoop ondersteunen.