RECHTBANK ROTTERDAM SCHRAPT ACM BOETE VOOR NS VAN RUIM 40 MILJOEN

De boete van ruim 40 miljoen euro die de Autoriteit Consument en Markt aan de Nederlandse Spoorwegen en een aantal dochterondernemeingen oplegde wegens misbuik van een economische machtspositie bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg in 2014, is door de rechtbank Rotterdam vernietigd.

Volgens de rechtbank heeft ACM niet overtuigend bewezen dat NS een economische machtspositie heeft. ACM heeft geen onderzoek gedaan naar de voorwaarden waaronder de Staat de concessie voor het Hoofdrailnet aan NS heeft verleend. Dat onderzoek had ACM naar het oordeel van de rechtbank wel moeten doen om vast te kunnen stellen of NS een economische machtspositie op het Hoofdrailnet heeft.

De rechtbank is verder van oordeel dat het gedrag van NS in de Limburgse OV-aanbesteding niet onder de reikwijdte van het verbod op misbruik van een economische machtspositie valt, omdat het verband tussen de Limburgse OV-concessie en de positie van NS op het Hoofdrailnet na 2024 te onzeker is.

Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Bron: De Rechtspraak

WHAT DOES ABUSE OF DOMINANCE MEAN IN THE NETHERLANDS?

Abuse of dominance Article 24 of the Dutch Competition Act prohibits the abuse of a dominant position. Whereas the TFEU provides a number of examples of abuse of a dominant position (such as the imposition of unfair purchase or selling prices and the application of different conditions to equivalent transactions with other trading parties), the Dutch Competition Act does not set out any specific category of abusive conduct.

The Dutch prohibition of abuse of a dominant position does not provide for any exemptions, but does lay down the possibility of obtaining a specific waiver. Article 25 of the Dutch Competition Act indicates that a waiver may be granted upon request to undertakings entrusted with the supply of services of general economic interest.

Having a dominant position on a certain market is in itself not prohibited. Only the abuse of such a position is prohibited under Dutch competition law.

WAT IS INKOOPMACHT?

Marktmacht aan de inkoopzijde van de markt

Van inkoopmacht is sprake wanneer een inkoper zich in meer of mindere mate onafhankelijk kan gedragen ten opzichte van zijn leveranciers. In zo’n situatie kan de afnemer gunstigere inkoopvoorwaarden bedingen dan in de afwezigheid van inkoopmacht.

Inkoopmacht is marktmacht aan de inkoopzijde van de markt. Het bestaan van marktmacht hoeft op zichzelf niet direct het concurrentieproces te schaden. Inkoopmacht kan er bijvoorbeeld ook toe leiden dat consumenten profiteren van kortingen die bedongen zijn door een scherpe onderhandeling. Als supermarkten bijvoorbeeld gebruik zouden maken van inkoopmacht, dan is het van belang dat zij de voordelen daarvan ook doorspelen aan de consument. Als marktpartijen onderling weinig concurreren en hun inkoopvoordelen niet doorgeven, dan kunnen er problemen ontstaan.

De nationale en Europese mededingingsregels verbieden marktpartijen misbruik te maken van een economische machtspositie.

WAT DOET DE ACM MET EEN KLACHT OVER MISBRUIK VAN EEN DOMINANTE MARKTPOSITIE?

U kunt de ACM een tip geven over het misbruik van een dominante marktpositie. De ACM onderzoekt de klacht en doet nader onderzoek bij een vermoeden dat er iets mis is. Soms wordt de klacht niet in behandeling genomen, omdat bijvoorbeeld de feiten niet kloppen.

Als de ACM een sterk vermoeden van misbruik heeft, kunnen zij nader onderzoek doen bij het bedrijf. Als de ACM vindt dat er sprake is van misbruik van een dominante positie, dan wordt verdere actie ondernomen. Bij voldoende bewijs kan de ACM een sanctie opleggen, zoals:

  1. een boete;
  2. een last onder dwangsom;
  3. een bindende aanwijzing/gedragslijn;
  4. of een combinatie van bovenstaande drie sancties.

Als een bedrijf geen dominante positie heeft, dan is er ook geen misbruik. Het valt dan niet onder het toezicht van ACM.

Bron: ACM

WAT IS EEN DOMINANTE MARKTPOSITIE?

Sommige bedrijven zijn groter dan andere. Ze blijven de concurrentie voor omdat ze een uitstekend product maken. Dat is gezonde concurrentie en daar is niets mis mee.

ACM kan optreden als een bedrijf dat op een markt dominant is naar middelen grijpt om zijn positie te versterken. Het dominante bedrijf dwingt bijvoorbeeld een wederverkoper om alleen producten van dat bedrijf te verkopen. Kan daardoor de concurrent zijn producten niet afzetten? Dan kan er sprake zijn van misbruik van een dominante positie. De consument heeft dan bijvoorbeeld minder te kiezen of betaalt te veel. Wij proberen door ons toezicht die gevolgen voor de consument te voorkomen.

Een bedrijf heeft een dominante positie als het geen concurrenten heeft of wanneer deze heel klein zijn. En het bedrijf geen rekening hoeft te houden met zijn afnemers of leveranciers. Het is niet verboden om een dominante positie te hebben. Het is wel verboden om er misbruik van te maken (Mededingingswet artikel 24).

Misbruik dominante marktpositie

Er is sprake van misbruik als een dominant bedrijf schade toebrengt aan de concurrentiepositie van zijn concurrenten. Het dominante bedrijf sluit concurrenten uit van een markt ten koste van de consument. De consument heeft daardoor bijvoorbeeld minder te kiezen.

Bron: ACM