Een afnameverplichting komt veel voor in de horeca. In ruil voor financiering (lening), borg staan, apparatuur of de verhuur van een horecapand verplicht een horecaondernemer zich om exclusief en tegen een vaste prijs af te nemen van een leverancier (vaak een brouwer).

Door zich te binden aan een leverancier, kan een horecaondernemer met beperkte middelen toch een vliegende start maken. Maar er zijn ook nadelen. De horecaondernemer beperkt zich in zijn ondernemersvrijheid en zal te maken krijgen met hoge inkoopprijzen en dus lage marges. Bovendien zal een afnameverplichting de verkoopprijs van een horecaonderneming drukken.

Afnameverplichting is verticale overeenkomst

Een afnameverplichting is een verticale overeenkomst en aan regels gebonden. Een afnameverplichting is slecht voor de concurrentie en in beginsel verboden. Maar op dit verbod zijn op grond van de Nederlandse en Europese mededingingsregels vrijstellingen van toepassing.

Pas wanneer de betrokken leverancier een marktaandeel van meer dan 30% heeft, kunnen beperkingen in verticale overeenkomsten een negatieve invloed op de concurrentie hebben.

Afnameverpichting kleine brouwerijen

Brouwers waarvan het marktaandeel niet meer bedraagt dan 30% vallen onder de Europese Groepsvrijstelling.Een exclusieve afnameverplichting is dan toegestaan.

Afnameverplichting Heineken

Heineken heeft wel een marktaandeel van meer dan 30% in Nederland en valt buiten de Europese Groepsvrijstelling. Maar de ACM heeft bepaald dat de standaardovereenkomsten van Heineken – met een afnameverplichting voor bier – de concurrentie niet beperken.

De ACM komt tot die conclusie omdat horecaondernemers de overeenkomst met Heineken (met twee maanden opzegtermijn) kunnen opzeggen. Voor Heineken geldt die mogelijkheid niet.

Looptijd exclusieve afnameverplichting

De looptijd van een exclusieve afnameverplichting mag maximaal vijf jaar bedragen. Deze tijdsbeperking geldt niet wanneer de leverancier (onder)verhuurder van het horecapand is. Een exclusieve afnameverplichting is dan voor de gehele huurperiode toegestaan en kan dus (veel) langer zijn dan vijf jaar.

Een afnameverplichting in de horeca gaat in de praktijk vaak over de afname van bier. Frisdrank, koffie en sterke drank kunnen onder de afnameverplichting vallen, maar kunnen vaak ook elders worden ingekocht.

Last Updated On september 04, 2019